Bệnh giời leo do siêu vi khuẩn varicella-zoster gây ra, có triệu chứng đau, cảm giác như bị bỏng, tê, ngứa, bị kim châm, hay rất nhậy cảm ở một vài vùng da, mụn nước trên một khoảng da đỏ…

Bệnh giời leo là gì?

Bệnh giời leo gây ra do siêu vi khuẩn varicella-zoster, cùng loại vi khuẩn gây ra bệnh thủy đậu. Thực ra đây là lần xuất hiện thứ hai của siêu vi khuẩn này, sau khi xuất hiện lần đầu gây ra thủy đậu.

Siêu vi varicella-zoster nằm trong nhóm siêu vi herpes. Những siêu vi này có thể nằm yên lặng trong hệ thần kinh của chúng ta sau lần nhiễm trùng đầu tiên, chờ có dịp  gây bệnh lần thứ nhì.

Bệnh giời leo có lây không?

Người nào đã từng bị bệnh thủy đậu đều có thể bị bệnh giời leo. Nếu hệ miễn nhiễm của cơ thể người bệnh chưa hủy diệt hết các siêu vi gây bệnh  thủy đậu, những siêu vi còn lại có thể chui vào hệ thần kinh và nằm bất động nhiều năm. Sau cùng, chúng có thể hoạt động trở lại và đi theo một vùng thần kinh nào đó trên cơ thể gây ra bệnh giời leo.

Bệnh giời leo có nguy hiểm không?

Cho đến nay, người ta vẫn chưa hiểu rõ nguyên nhân nào khiến con siêu vi hoạt động trở lại và gây bệnh. Bênh giời leo thường xẩy ra nơi người lớn tuổi hoặc những người có hệ miễn nhiễm yếu. Khoảng 1 trong 10 người đã bị thủy đậu có thể bị bệnh giời leo, thường là vào sau 50 tuổi. Đa số chỉ bị giời leo 1 lần, tuy có thể bị trở lại ở một vùng cơ thể khác.

Bệnh giời leo không lây. Tuy nhiên, siêu vi varicella-zoster có thể gây ra bệnh thủy đậu cho người chưa từng mắc bệnh. Do đó, nếu bạn  bị bệnh giời leo, không nên đến gần:

Triệu chứng bệnh giời leo dễ nhận biết nhất

  • Đau, cảm giác như bị bỏng, tê, ngứa, bị kim châm, hay rất nhậy cảm ở một vài vùng da.
  • Những mụn nước trên một khoảng da đỏ sẽ xuất hiện vài ngày sau cảm giác đau.
  •  Sốt
  • Nhức đầu
  •  Ớn lạnh
  • Khó chịu trong bao tử

Thường những mụn nước này chỉ xuất hiện ở một bên cơ thể,  thành những mảng từ giữa lưng  ra bên hông, vòng tới xương ức. Mảng mụn nước này nằm theo đường đi của một sợi thần kinh, nơi con siêu vi khuẩn gây bệnh nằm “ngủ” từ lâu , chờ dịp “sống” lại gây bệnh. Đôi khi những mụn nước này xuất hiện ở một bên mắt, cổ hay mặt.

Tuy những mụn nước này trông rất giống bệnh thủy đậu, chúng gây ra đau đớn nhiều hơn nhưng lại không ngứa bằng.

Bệnh giời leo có nguy hiểm không?

BS Hoàng Văn Minh, Trưởng phòng khám da liễu BV ĐH Y Dược TP.HCM, cho rằng bệnh giời leo có tên khoa học là zona. Trong dân gian cho rằng bệnh này do con giời “tè” lên da gây nên nhưng thực sự bệnh giời leo và zona là một. Đây là một bệnh hướng thần kinh và da do siêu vi herpes zoster (tác nhân gây bệnh thủy đậu) gây ra. Bệnh giời leo thường gặp ở những người mắc bệnh thủy đậu trước đó và sau này tái hoạt lại gây ra bệnh. Tuy nhiên, nguyên nhân tái hoạt lại vẫn chưa rõ. Bệnh này xuất hiện ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở những trẻ lớn trở lên và đã từng bị mắc thủy đậu. Những người mắc bệnh về máu, tiểu đường, ung thư, bệnh suy giảm miễn dịch (HIV/AIDS), đặc biệt là bệnh lupus đỏ và người già dễ bị bệnh giời leo hơn người bình thường.

BS Lê Hùng, nguyên Phó Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM, cũng cho rằng lâu nay người ta vẫn thường nhầm lẫn giời leo và zona là hai loại bệnh khác nhau nhưng thực ra đây là hai tên gọi của cùng một loại bệnh. Ước tính cứ 10 người bị bệnh thủy đậu sẽ có một người phát bệnh giời leo sau 50 tuổi. Thông thường bệnh này chỉ xuất hiện một lần trong đời.

Theo BS Minh, nếu người bị bệnh không bị nhiễm trùng hoặc miễn dịch bình thường thì sẽ lành và để lại vết sẹo mất sắc tố. Đối với người có những yếu tố thuận lợi cho siêu vi gây bệnh giời leo phát triển thì chậm lành hơn và tổn thương lan rộng, xuất huyết, hoại tử hoặc dễ bị các biến chứng hơn. Biến chứng thường gặp là dễ bị nhiễm thêm vi trùng do mụn nước bị vỡ. Nếu bị bệnh giời leo ở mắt sẽ dễ bị sẹo giác mạc, thiên đầu thống hoặc bọng mủ.

BS Lê Hùng lại cho rằng bệnh giời leo rất nguy hiểm khi xuất hiện ở tai, sau đó lan ra vùng mặt (siêu vi có thể tấn công dây thần kinh số VII gây liệt mặt nặng nề, khó hồi phục), lan lên trán, đôi khi lan vào mắt (siêu vi tấn công vào nhánh mắt của dây thần kinh sọ não số V làm giảm hoặc mất thị lực hoàn toàn).

Không nên “khoán” hoặc đắp đậu xanh

Theo BS Minh, đa số bệnh nhân bị bệnh giời leo đều khỏi bệnh tự nhiên nên không cần điều trị thuốc chống siêu vi. Chỉ cần điều trị triệu chứng ở người bình thường là đủ. Có thể sử dụng thuốc giảm đau, sinh tố nhóm B liều cao, thoa dung dịch màu phỏng bội nhiễm. Nếu đau nhức nhiều nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa da liễu khám để được hướng dẫn. Đối với những người có yếu tố thuận lợi để siêu vi gây bệnh giời leo thì cần điều trị thêm thuốc chống siêu vi. Những trường hợp vết ban và vết phồng xuất hiện ở mũi hoặc gần mắt thì phải đến bác sĩ khám ngay lập tức.

BS Lê Hùng cũng cho biết thêm bệnh giời leo điều trị theo y học cổ truyền cũng có những kết quả khả quan. Còn những phương pháp dân gian chữa bệnh giời leo như “khoán” trên vùng tổn thương bằng mực xạ (mực tàu), giã, nhai đậu xanh hoặc một số dược thảo rồi đắp lên vết thương… đều không nên dùng vì có thể gây nhiễm trùng khiến bệnh nặng thêm và để lại di chứng, đặc biệt là những vết sẹo lớn trên cơ thể. Người bệnh có thể tắm hằng ngày nhưng không nên xoa xà phòng trực tiếp lên vùng da bị tổn thương.

Cách chữa trị bệnh giời leo hiệu quả

Trên trang web chính thức của Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương, khi bị zona thần kinh, cách tốt nhất là bạn nên đi đến bác sĩ để được thăm khám và hướng dẫn điều trị bệnh giời leo đúng cách. Đặc biệt, trong trường hợp zona xuất hiện ở gần mắt thì nguy cơ ăn vào giác mạc là rất lớn và gây nguy hiểm đến mắt.

Bên cạnh đó, bệnh nhân cũng cần có những biện pháp điều trị hỗ trợ tại nhà bằng những cách như: Dùng băng ép ngâm nước lạnh băng vào sang thương rỉ mủ trong khoảng 20 phút khoảng 7, 8 lần/ngày để làm dịu bớt cơn đau và làm khô sang thương. Nó còn giúp lấy bớt vảy ra ngoài và giảm khả năng bị nhiễm trùng. Ngưng sử dụng băng ép khi sang thương đã khô giúp cho những vùng da xung quanh không trở nên khô và ngứa. Giữ cho khu vực sang thương được sạch sẽ bằng xà bông nhẹ và nước. Mặc quần áo rộng để tránh bị thương thêm khi quần áo tiếp xúc với sang thương. Tránh những tiếp xúc da-chạm-da với những người chưa từng bị bệnh.

Thuốc kháng virus, như acyclovir (Zovirax), valacyclovir (Valtrex) và famciclovir (Famvir), có thể là giảm thời gian phát ban và đau, bao gồm cả PHN. Cần phải bắt đầu sử dụng những loại thuốc này trong giai đoạn sớm của bệnh mới có hiệu quả. Bác sĩ sẽ quyết định bạn cần sử dụng loại thuốc nào. Đôi khi, corticoid cục bộ có thể được dùng để giảm viêm. Những thuốc cục bộ có thể được sử dụng để làm giảm đau và ngừa nhiễm trùng.

tu khoa

  • benh gioi leo co nguy hiem khong
  • trieu chung benh zona gioi leo
  • gioi leo co lay khong

Comments

comments