Viêm amidan là bệnh thường gặp ở trẻ em 6-7 tuổi, viêm amidan mãn tính là dạng viêm thường xuyên tái đi tái lại nhiều lần/ năm, nên cắt đối với trường hợp viêm hơn 4 lần/ năm, có áp xe quanh chổ viêm làm ảnh hưởng đến đường hô hấp, đường thở, sốt cao, khó nuốt…

Viêm amidan là gì?

Viêm amiđan là nhóm bệnh hay gặp đứng hàng đầu trong những bệnh lý về họng. Bệnh tiến triển có thể cấp tính hay mạn tính, tuy nhiên bệnh rất hay tái phát và thường gây các biến chứng nguy hiểm trong các đợt này. Tỷ lệ viêm amiđan khá phổ biến, chiếm 10% trong dân số. Viêm amidan có 2 loại: viêm cấp và viêm mạn.

Viêm amidan cấp

Viêm amidan cấp là tổn thương viêm sung huyết và xuất tiết hoặc viêm mủ của tuyến amidan khẩu cái, thường do virut hoặc vi khuẩn gây nên. Nếu do virut gây bệnh thì thường là nhẹ; trái lại nếu do vi khuẩn thì bệnh nặng, đặc biệt là do liên cầu tan huyết β nhóm A thì càng nặng. Bệnh rất hay gặp ở trẻ em và thiếu niên.

Triệu viêm amidan mãn tính như sau:

  • Khởi bệnh đột ngột với cảm giác rét và gai rét rồi sốt 38 – 39oC;
  • Hội chứng nhiễm khuẩn, người mệt mỏi, nhức đầu, chán ăn, nước tiểu đỏ.
  • Bệnh nhân nuốt đau, nuốt vướng; có cảm giác khô rát và nóng ở trong họng, ở vị trí amidan; đau họng, đau nhói lên tai, đau tăng lên khi nuốt và khi ho. Khó thở, thở khò khè, ngáy to.
  • Khi viêm nhiễm lan xuống thanh khí phế quản, gây ho từng cơn có đờm nhầy, khàn tiếng và đau tức ngực.
  • Khám thấy môi khô, lưỡi trắng bẩn. Nếu do virut gây bệnh thì toàn bộ niêm mạc họng đỏ rực và xuất tiết trong, amidan sưng to và đỏ, các tổ chức bạch huyết thành sau họng cũng sưng to và đỏ. Có thể kèm theo các triệu chứng chảy mũi, ho, khàn tiếng, viêm kết mạc.
  • Hạch dưới góc hàm không sưng to. Nếu do vi khuẩn gây bệnh thì amidan sưng to và đỏ, trên bề mặt có những chấm mủ trắng hoặc mảng bựa trắng.
  • Hạch dưới góc hàm sưng đau.

Tuy nhiên, việc phân biệt viêm amidan do virut và vi khuẩn như trên chỉ có tính chất tương đối, vì một viêm amidan do virut có thể có những triệu chứng lâm sàng giống viêm amidan do vi khuẩn và ngược lại.

Viêm amidan mạn tính là gì?

Viêm Amiđan mạn tính là hiện tượng viêm thường xuyên, viêm đi viêm lại nhiều lần. Tuỳ theo mức độ viêm nhiễm và phản ứng của cơ thể, Amiđan có thể (quá phát) thường gặp ở trẻ em hay người trẻ tuổi, hoặc Amiđan có thể nhỏ lại (xơ chìm). Tỷ lệ viêm Amiđan ở nước ta người lớn: 8-10%, trẻ em: 21%.

viem-amidan-man-tinh-co-nen-cat

Viêm amidan mãn tính có nguy hiểm không?

Viêm amidan có thể gây ra nhiều biến chứng: tại chỗ, áp-xe amidan, viêm tấy quanh amidan… Biến chứng gần: viêm thanh khí phế quản, viêm mũi, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm tấy hạch dưới hàm, viêm tấy, áp-xe thành bên họng. Biến chứng xa: viêm thận, viêm khớp, viêm tim, nhiễm khuẩn huyết. Biến chứng toàn thân: hội chứng ngưng thở khi ngủ ở trẻ nhỏ; amidan quá lớn gây khó nuốt, khó thở, khó phát âm.

Nguyên nhân bệnh viêm amidan là gì?

Có nhiều nguyên nhân gây viêm amidal: do bị lạnh, các vi khuẩn và virut có sẵn ở mũi họng gây bệnh khi cơ thể suy giảm sức đề kháng; sau các bệnh nhiễm khuẩn ở đường hô hấp trên như cúm, sởi, ho gà…, vi khuẩn gây bệnh thường gặp là liên cầu, tụ cầu, đặc biệt nguy hiểm là liên cầu tan huyết nhóm A; do tạng bạch huyết: một số trẻ có tổ chức bạch huyết phát triển rất mạnh, nhiều hạch ở cổ, ở họng quá phát rất dễ bị viêm nhiễm, tạo điều kiện thuận lợi gây ra viêm amidan; do cấu trúc của amidan: có nhiều khe hốc, là nơi vi khuẩn dễ trú ẩn và phát triển. Mặt khác, amidan nằm ở giao điểm của đường ăn và đường thở, là cửa ngõ cho vi khuẩn, virut xâm nhập gây bệnh.

Viêm amidan mãn tính có nên cắt?

Chào bác sĩ, em năm nay 20 tuổi, nữ. Có tiền sử viêm Amidan mạn. Gần đây, em có ăn uống đồ chiên, đồ lạnh khá nhiều. Trước, mỗi lần viêm amidan, amidan cả 2 bên đều sưng to, nhưng lần này chỉ 1 bên to và cảm giác nuốt vướng, hơi đau bên đấy, 1 bên như bị teo lại, không đau (lúc trước cả khi không viêm, amidan vẫn thấy to hơn). Hạch cổ 2 bên, trước có đi khám và uống thuốc thì hạch nhỏ lại nhưng cứ tái phát viêm Amidan là lại to lên, kích thước hạch cỡ 1 – 2 cm, di động, không đau. Trên amidan có những hạt trắng trắng, cổ họng hay có đờm. Bác sĩ cho em hỏi em có cần đi khám và cắt amidan không? Những lần trước em đi khám bác sĩ chỉ cho thuốc. Và những triệu chứng K amidan là gì ạ?

Trả lời của ThS. Vũ Thị Tuyết Mai-Thạc sĩ y tế công cộng, bác sĩ đa khoa-Bộ Y tế

Chào em!
Viêm Amidan là một trong những bệnh tai mũi họng thường gặp ở trẻ em và người lớn. Viêm amidan có thể là viêm cấp tính, viêm amidan mạn tính, áp xe quanh amidan.
Em bị viêm amidan mạn tính, biểu hiện bằng những đợt viêm amidan cấp tái diễn, giữa các đợt này thường có phản ứng viêm dai dẳng hơn 4 tuần nhưng không rầm rộ. Vi khuẩn gây bệnh chủ yếu là vi khuẩn gram dương, hay gặp là liên cầu tan huyết bêta nhóm A. Triệu chứng chủ yếu như đau họng tái đi tái lại, sốt nhẹ, đau tai, hạch cổ to lên (do phản ứng viêm của cơ thể), khó nuốt, hơi thở hôi, khạc ra chất bã đậu hôi. Khi khám thấy amidan to hoặc teo, nhưng bề mặt amidan có nhiều chấm trắng như bã đậu.
Viêm amidan là một bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng và di chứng nguy hiểm. Cần phải được điều trị sớm, nên bắt đầu bằng điều trị thuốc trong trường hợp viêm amidan cấp họặc đợt cấp tái diễn của viêm amidan mạn, mỗi đợt dùng thuốc khoảng 10 ngày do bác sĩ Tai Mũi Họng điều trị và theo dõi. Cắt amidan là phương pháp điều trị hữu hiệu khi được chỉ định nhằm loại bỏ tổ chức amidan không còn vai trò miễn dịch và trở thành một ổ viêm chứa đầy các loại vi khuẩn hoặc quá phát gây chèn ép đường hô hấp trên hoặc nghi ngờ phát triển thành u ác tính.

Nên cắt amidan trong các trường hợp sau đây:

  1. Viêm amidan mạn tính tái phát 4 lần/1 năm.Viêm amidan mạn tính kéo dài đã được điều trị nội khoa tích cực trong vòng 4-6 tuần bệnh nhân vẫn đau họng, viêm hạch cổ, hơi thở hôi.
  2. Áp xe quanh amidan ít nhất một lần phải nhập viện điều trị.
  3. Viêm amidan gây biến chứng sốt thấp khớp, viêm vi cầu thận hoặc gây viêm tai giữa, viêm xoang….tái đi tái lại nhiều lần.
  4. Amidan quá phát chèn ép đường hô hấp trên gây ngủ ngáy, ngủ không yên giấc, có những cơn ngưng thở trong lúc ngủ, bất thường về phát âm, khó nuốt, chậm phát triển thể chất.
  5. Amidan chỉ to một bên kèm sưng hạch cổ cùng bên nghi ngờ ung thư amidan.
  6. Có thể cắt amidan ở bất kỳ lứa tuổi nào nhưng thường sau 4 tuổi. Tuy nhiên, có trường hợp trẻ nhỏ hơn vẫn phải cắt amidan khi amidan quá to gây những cơn ngưng thở trong lúc ngủ hoặc gây biến chứng.
  • Không được cắt amidan ở bệnh nhân có rối lọan đông cầm máu bẩm sinh hoặc bệnh máu mắc phải (Hemophilia A, B, C; suy tủy, xuất huyết giảm tiểu cầu, ung thư máu…).
  • Trì hoãn cắt amidan khi bệnh nhân đang có nhiễm khuẩn toàn thân hoặc tại chỗ, có bệnh mạn tính điều trị chưa ổn định (đái tháo đường đường, lao, cường giáp…) hay ở vùng đang có bệnh dịch; phụ nữ có thai hoặc đang hành kinh…
  • Để hạn chế viêm amidan phải chú ý giữ gìn vệ sinh, giữ ấm vùng mũi họng, tránh môi trường sống ô nhiễm, tránh dùng những thức ăn quá nóng hoặc quá lạnh, vệ sinh răng miệng sau khi ăn, súc miệng bằng nước muối pha loãng (1 thìa cà phê muối pha với 0,5 lít nước). Không nên pha quá mặn sẽ làm hỏng niêm mạc họng.

Bạn nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để bác sĩ đánh giá và có chỉ định điều trị cụ thể nhé.
Chúc bạn vui, khỏe!

tu khoa lien quan

  • viem amidan la gi
  • viêm amidan mãn tính có nguy hiểm không
  • viêm amidan hốc mủ có nguy hiểm không
  • viêm amidan mạn tính có hốc mủ bã đậu
  • sưng amidan nhưng không đau
  • ung thư amidan giai đoạn đầu

Comments

comments